Мартын 8 - Дэлхийг өөрчилсөн бүсгүйчүүдийн баяр

Олон улсын эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах өдөр буюу бидний нэрлэж заншсанаар Мартын 8 бол зүгээр нэг цэцэг, бэлэг солилцдог баяр биш юм. Энэ бол эмэгтэйчүүд өөрсдийн дуу хоолойгоо нэгтгэж, нийгэмд эзлэх байр суурь, эрх тэгш байдлын төлөө тэмцэж ирсэн түүхэн өдөр юм.

Түүхийн эхлэл: Талх ба Сарнай

XX зууны эхэн үеийн АНУ болон Европын орнуудад аж үйлдвэржилт ид өрнөж байсан ч эмэгтэйчүүдийн хөдөлмөр хамгийн хямд, нөхцөл нь хамгийн хүнд байлаа. 1908 онд Нью-Йорк хотын оёдлын үйлдвэрийн 15,000 орчим эмэгтэйчүүд ажлын цагийг богиносгох, цалин нэмэх, хамгийн гол нь сонгууль өгөх эрхтэй болохын төлөө гудамжинд гарч жагссан юм. Тэдний барьсан уриа нь "Талх ба Сарнай" байлаа. "Талх" нь эдийн засгийн баталгаа буюу амьдрах өртгийг, "Сарнай" нь хүний ёсоор амьдрах эрх, гоо зүй, сайн сайхан бүхнийг бэлгэдэж байв. Энэхүү жагсаалаас нэг жилийн дараа Америкийн Социалист нам анхны "Үндэсний эмэгтэйчүүдийн өдөр"-ийг тэмдэглэж эхэлсэн түүхтэй.

Клара Цеткин ба Олон улсын статустай болсон нь

1910 онд Копенгаген хотод болсон Олон улсын ажилчин эмэгтэйчүүдийн бага хуралд Германы социалист тэмцэгч Клара Цеткин нэгэн чухал санаачилга гаргажээ. Тэрээр эмэгтэйчүүд өөрсдийн эрх ашгийн төлөө дуу хоолойгоо нэгтгэх тусгай өдөртэй болох хэрэгтэйг санал болгосон юм. Энэхүү саналыг 17 орны 100 гаруй төлөөлөгч эмэгтэй санал нэгтэй дэмжсэнээр "Олон улсын эмэгтэйчүүдийн өдөр" бий болсон юм. Сонирхолтой нь, анх энэ өдрийг тодорхой нэг өдөр тэмдэглэдэггүй байсан бөгөөд 1917 оны Хаант Оросын эмэгтэйчүүдийн "Талх ба Энх тайвны төлөөх" ажил хаялтаас үүдэж, Юлианы тооллоор 2-р сарын 23 буюу одоогийн Григорийн тооллын 3-р сарын 8-ны өдөр болж тогтсон байна.

Дэлхийг өөрчилсөн бүсгүйчүүдийн өв

Өнөөдөр бид Мартын 8-ныг баяр хөөрөөр тэмдэглэж байгаа нь өнгөрсөн хугацаанд дэлхийн түүхийг өөрчилсөн зоригт эмэгтэйчүүдийн ач гавьяа юм. Мари Кюригийн шинжлэх ухааны нээлтүүдээс эхлээд, Роза Парксын хүний эрхийн төлөөх тэмцэл, Амелиа Эрхартын тэнгэрт тогтоосон рекордууд хүртэл бүгд "эмэгтэй хүн чадахгүй" гэсэн хэвшмэл ойлголтыг нураасан байдаг. 

Орчин үеийн Мартын 8-ны өдөр бид хэн нэгнээс бэлэг хүлээхээс илүүтэйгээр "Өөрөөрөө бахархах" өдөр болон хувирч байна. Энэ өдөр бол дэлхийг өөрчлөхөөр тэмцэж ирсэн түүхэн эмэгтэйчүүдэд талархахын сацуу, өдөр бүр ажил, хичээл, гэр бүлээ амжилттай зохицуулж яваа эгэл баатар бүсгүйчүүдийн баяр юм. Эмэгтэй хүн жаргалтай байх үед гэр бүл, нийгэм, цаашлаад бүх дэлхий гэрэлтдэг гэдэгт энэ өдрийн гол нууц оршдог.

Энэ өдөр ээжийгээ, найз охиноо, эсвэл зүгээр л өөрийгөө баярлуулахдаа эмэгтэй хүн бүрийн дотор орших тэрхүү хүчирхэг, тэмцэгч чанарыг нь үнэлж, хүндэтгэхээ бүү мартаарай.