Боливид замын хажуугаас олдож, эхэндээ гэрийн муур гэж бодогдож байсан нэгэн жижиг зулзага шинжлэх ухаанд урьд өмнө бүртгэгдээгүй шинэ муурны зүйл болох нь тогтоогджээ. Leopardus tilcayo хэмээн нэрлэгдсэн уг муур нь 1923 оноос хойш шинжлэх ухаанд албан ёсоор тодорхойлогдсон анхны шинэ амьд муурны зүйл болж байна.
ЗАМ ДЭЭРЭЭС ОЛДСОН ЕР БУСЫН ЗУЛЗАГА
Энэхүү сонирхолтой түүх 2016 онд Боливид эхэлжээ. Нэгэн эрэгтэй замаас жижиг зулзага олж, гэртээ авчран өсгөсөн байна. Тухайн үед тэр зулзагыг зэрлэг муур гэдгийг мэдэлгүй, гэрийн муурны нэг төрөл хэмээн бодож байжээ.
Харин зулзага томрох тусам гадаад төрх, зан авир нь энгийн гэрийн муурнаас эрс ялгаатай болохыг анзаарсан тул түүнийг Боливийн Senda Verde Wildlife Sanctuary амьтны асрамжийн газарт хүлээлгэн өгсөн байна. Тэнд биологичид уг амьтныг судалж эхлэхэд жижиг биетэй, дугуйдуу чихтэй, бор шаргал үстэй бөгөөд биеэрээ ирвэсийнхтэй төстэй бараан толботой болохыг анзаарчээ. Эхэндээ эрдэмтэд үүнийг Өмнөд Америкт тархсан “tiger cat” хэмээх бүлгийн аль нэг зүйл байж магадгүй гэж үзсэн байна.
ДНХ-ИЙН ШИНЖИЛГЭЭ БҮХНИЙГ ӨӨРЧИЛЖЭЭ
Гэхдээ зөвхөн гадаад төрхөөр нь тодорхойлоод зогсохгүй, судлаачид генетикийн нарийвчилсан шинжилгээ хийжээ. Ингэхдээ Өмнөд Америкийн 38 муурны генетикийн мэдээллийг харьцуулсан бөгөөд музейд хадгалагдаж байсан сорьцуудыг ч судалгаанд хамруулсан байна.
Үүний үр дүнд өмнө нь нэг бүлэгт багтдаг гэж үзэж байсан зарим “tiger cat” нь үнэндээ генетикийн хувьд ялгаатай таван тусдаа зүйл болохыг тогтоожээ. Тэдгээрийн нэг нь шинжлэх ухаанд өмнө нь тусдаа зүйл гэж бүртгэгдээгүй байсан Leopardus tilcayo байв.
Судалгаагаар уг муурны өвөг дээдсийн хувьслын шугам бусад ойрын төрөл зүйлээсээ ойролцоогоор 1.4 сая жилийн өмнө салсан байж болохыг тогтоосон байна.
“ШИНЭ” МУУР ҮНЭНДЭЭ ХЭДИЙНЭЭ БАЙСАН
Энд нэг сонирхолтой зүйл бий. **Leopardus tilcayo саяхан үүссэн шинэ амьтан биш. **Энэ зүйл олон мянган жилийн турш Боливийн Yungas бүсийн ойд амьдарч ирсэн гэж судлаачид үзэж байна. Харин эрдэмтэд өмнө нь түүнийг өөр төрлийн мууртай адилхан гэж ангилж байсан учраас тусдаа зүйл болохыг нь мэдээгүй байжээ.
Түүнчлэн нутгийн иргэд энэ муурыг аль хэдийн “Tilcayo” хэмээн нэрлэдэг байсан бөгөөд судлаачид уг нэрийг шинжлэх ухааны нэршилд нь ашигласан байна.
ГЭРИЙН МУУРНААС Ч ЖИЖИГ
Leopardus tilcayo нь харьцангуй жижиг биетэй зэрлэг муур юм. Судалгаанд дурдсанаар биеийн урт нь ойролцоогоор 42.5–50.5 сантиметр, сүүл нь 25–26.5 сантиметр, жин нь ойролцоогоор 1.4 килограмм аж.
Одоогоор судлаачдын хамгийн сайн судалсан төлөөлөгч нь амьтны асрамжийн газарт амьдардаг эрэгчин муур бөгөөд түүний зэрлэг байгаль дахь амьдралын хэв маяг, үржил, тархалт болон нийт тоо толгой зэрэг олон зүйл одоогоор тодорхойгүй хэвээр байна.
100 ГАРУЙ ЖИЛИЙН ДАРААХ ШИНЭ ЗҮЙЛ
Муурны овгийн шинэ зүйл ийнхүү тодорхойлогдсон нь шинжлэх ухааны хувьд онцгой үйл явдал юм. Энэхүү судалгаа нь бидний сайн мэддэг гэж боддог амьтдын дунд ч генетикийн хувьд тусдаа боловч өнөөг хүртэл өөр зүйлтэй андуурагдаж ирсэн амьтад байж болохыг харуулж байна.
Мөн шинэ технологи, ялангуяа ДНХ-ийн шинжилгээ болон генетикийн харьцуулалт нь амьтдын хувьслын түүхийг илүү нарийвчлалтай судлах боломжийг эрдэмтдэд олгож байна.
Өөрөөр хэлбэл, “дэлхий дээрх бүх муурны зүйлийг бид мэддэг” гэж бодохооргүй аж. Замын хажуугаас олдсон нэгэн жижиг зулзага хүртэл муурны овгийн хувьслын талаарх бидний ойлголтыг өөрчлөх шинэ нээлтийн эхлэл болж чаджээ.
3542
