Гадаадад суралцах тэтгэлэг гэдэг зөвхөн сургалтын төлбөрөө төлүүлэх боломж биш. Зарим тэтгэлэг оюутны байр, нислэг, амьжиргааны зардлыг даадаг бол зарим нь дэлхийн шилдэг их сургуулиудад суралцах, олон улсын хүрээнд мэргэжлийн холбоо тогтоох боломж олгодог. Харин зарим тэтгэлэгт хамрагдахын тулд ажлын туршлагатай байх, төгссөний дараа эх орондоо буцах зэрэг тусгай шаардлага тавьдаг.
1. Rhodes тэтгэлэг 1902 оноос эхэлсэн
Оксфордын их сургуульд суралцах боломж олгодог Rhodes Scholarship нь 1902 онд байгуулагдсан бөгөөд дэлхийн хамгийн эртний олон улсын тэтгэлгийн хөтөлбөрүүдийн нэг юм. Анх тэтгэлэгт хамрагдах боломж тодорхой улс, бүс нутгаар хязгаарлагдаж байсан бол цаг хугацааны явцад өргөжиж, өнөөдөр дэлхийн олон орны залууст нээлттэй болжээ.
Сонирхолтой нь, эмэгтэйчүүдийг Rhodes-ийн тэтгэлэгт анх 1977 онд сонгон шалгаруулж эхэлсэн байна.
Тэтгэлгийн холбоос: https://www.rhodeshouse.ox.ac.uk/scholarships/
2. Chevening тэтгэлэгт зөвхөн сайн дүн хангалтгүй
Их Британийн Засгийн газрын Chevening тэтгэлэг нь нэг жилийн магистрын сургалтад суралцах боломж олгодог. Гэхдээ өргөдөл гаргагч бакалаврын дараах шаардлага хангасан ажлын туршлагатай байх ёстой.
Тус хөтөлбөрийн нийтэлсэн шаардлагад хамгийн багадаа 2,800 цагийн ажлын туршлага багтдаг. Энэ нь бүтэн цагаар хоёр жил орчим ажилласантай дүйцэх хэмжээ юм. Түүнчлэн тэтгэлэг дууссаны дараа эх орондоо дор хаяж хоёр жил буцах үүрэгтэй.
Иймээс энэ тэтгэлэг нь их сургуулиа дөнгөж төгссөн хүн бүрд тохирохгүй, харин ажлын туршлагаа цааш хөгжүүлэх зорилготой хүмүүст илүү нийцдэг.
Тэтгэлгийн холбоос: https://www.chevening.org/scholarships/
3. Erasmus Mundus-аар хэд хэдэн улсад суралцаж болно
Европын Erasmus Mundus Joint Masters хөтөлбөрийн онцлог нь нэг магистрын хөтөлбөрийн хүрээнд хэд хэдэн улсын их сургуульд суралцах боломж юм.
Хөтөлбөрүүд нь дор хаяж гурван улсын гурван дээд боловсролын байгууллагын хамтын ажиллагаанд тулгуурладаг. Зарим хөтөлбөрийн оюутнууд суралцах хугацаандаа өөр өөр улсад амьдарч, хэд хэдэн их сургуулийн академик орчинтой танилцдаг.
Сонгогдсон тэтгэлэгт оюутнуудад сургалтын төлбөр болон аялал, виз, амьжиргааны зардалтай холбоотой санхүүгийн дэмжлэг үзүүлж болно.
Тэтгэлгийн холбоос: https://erasmus-plus.ec.europa.eu/opportunities/individuals/students/erasmus-mundus-joint-masters
4. Fulbright хөтөлбөр Дэлхийн II дайны дараа байгуулагдсан
АНУ-ын олон улсын боловсролын солилцооны Fulbright хөтөлбөрийг 1946 онд хуульчилж байгуулсан. Үндсэн зорилго нь боловсрол, судалгаа, соёлын солилцоогоор дамжуулан улс орнуудын харилцан ойлголцлыг нэмэгдүүлэх явдал байв.
Энэ нь зөвхөн гадаадын оюутнуудад зориулсан нэг төрлийн тэтгэлэг биш. Хөтөлбөрийн хүрээнд улс орон, оролцогчдын ангиллаас хамааран оюутан, судлаач, багш нарт зориулсан өөр өөр боломжууд хэрэгждэг.
Өөрөөр хэлбэл, Fulbright-ийн нэрийг мэддэг байх нь хангалтгүй бөгөөд өөрийн иргэншилд зориулсан хөтөлбөрийг тусад нь судлах хэрэгтэй.
Тэтгэлгийн холбоос: https://foreign.fulbrightonline.org/
5. Türkiye Scholarships хэлний бэлтгэлийг багтааж болно
Туркийн Засгийн газрын Türkiye Scholarships нь бакалавр, магистр, докторын түвшний олон улсын оюутнуудад зориулагдсан.
Хөтөлбөрийн онцгой тал нь шаардлага хангасан тэтгэлгийн багцад их сургууль, мэргэжлийн хуваарилалт, сургалтын төлбөр, байр, эрүүл мэндийн даатгал, нислэг болон сарын тэтгэлэг багтаж болохоос гадна нэг жилийн турк хэлний сургалт ордог.
Энэ нь турк хэлээр суралцах шаардлагатай оюутнуудад академик орчиндоо дасан зохицох боломж олгодог. Гэхдээ тэтгэлгийн хамрах хүрээ, тухайн жилийн нөхцөлийг албан ёсны сайтаас шалгах хэрэгтэй.
Тэтгэлгийн холбоос: https://www.turkiyeburslari.gov.tr/
6. Australia Awards тэтгэлэг төгссөний дараах тусгай үүрэгтэй
Australia Awards нь Австралийн Засгийн газрын олон улсын хөгжлийн хамтын ажиллагааны хүрээнд хэрэгждэг тэтгэлэг юм. Шаардлага хангасан тэтгэлэгт сургалтын төлбөр, хоёр талын нислэг, амьжиргааны зардал, эрүүл мэндийн даатгал зэрэг дэмжлэг багтаж болно.
Гэхдээ нэг чухал нөхцөл бий. Тэтгэлэг хүртсэн хүмүүс сургалтаа дуусгасны дараа Австралиас дор хаяж хоёр жил гарах үүрэгтэй. Энэ шаардлагыг биелүүлээгүй тохиолдолд тэтгэлгийн нийт зардлыг өр төлбөр болгон нэхэмжлэх нөхцөл үүсэж болно.
Тиймээс тэтгэлгийн мөнгөн дэмжлэгээс гадна гэрээний нөхцөлийг анхааралтай унших нь чухал.
Тэтгэлгийн холбоос: https://www.dfat.gov.au/people-to-people/australia-awards/australia-awards-scholarships
7. DAAD зөвхөн магистрын тэтгэлэг олгодоггүй
Германы академик солилцооны алба DAAD нь гадаадын оюутан, судлаачдад зориулсан олон төрлийн санхүүжилтийн хөтөлбөртэй.
Тэдгээрийн зарим нь магистр, докторын сургалтад, зарим нь судалгаа хийх, мэргэжлийн мэдлэгээ дээшлүүлэх, академик солилцоонд хамрагдахад чиглэдэг.
Сонирхолтой нь, DAAD гэдэг нэрийг сонсоод зөвхөн нэг тэтгэлэг гэж ойлгож болохгүй. Хөтөлбөр бүр өөрийн гэсэн шалгуур, санхүүжилт, өргөдөл гаргах хугацаатай тул мэргэжил болон боловсролын түвшинд тохирох боломжийг тусад нь хайх шаардлагатай.
Тэтгэлгийн холбоос: https://www.daad.de/en/
8. Gates Cambridge тэтгэлэг Кембрижийн их сургуульд суралцах боломж олгодог
Gates Cambridge Scholarship нь Кембрижийн их сургуульд төгсөлтийн дараах сургалтад суралцах олон улсын оюутнуудад зориулагдсан.
Энэ тэтгэлгийн шалгаруулалтад зөвхөн сурлагын амжилт бус, бусдад эерэг нөлөө үзүүлэх чадвар, манлайлал, сонгосон чиглэлдээ тууштай байдал зэрэг үзүүлэлтийг харгалздаг.
Гэхдээ өргөдөл гаргахын өмнө тухайн жилийн тэтгэлэгт ямар сургалтын хөтөлбөрүүд хамрагдаж байгааг шалгах хэрэгтэй. Кембрижийн их сургуульд элсэх шаардлага болон тэтгэлгийн шаардлага хоорондоо холбоотой боловч тусдаа шалгууртай.
Тэтгэлгийн холбоос: https://www.gatescambridge.org/
9. Knight-Hennessy тэтгэлэг зөвхөн санхүүжилтээр хязгаарлагддаггүй
Стэнфордын их сургуулийн Knight-Hennessy Scholars хөтөлбөр нь олон улсын болон олон салбарын төгсөлтийн дараах оюутнуудыг дэмждэг.
Сонгогдсон оюутнууд сургалтын төлбөр, амьжиргааны болон академик зардлын санхүүжилтийг гурван жил хүртэл хугацаагаар авах боломжтой. Мөн жил бүр Стэнфорд руу очих, буцах нэг удаагийн аяллын тэтгэлэг олгодог.
Хөтөлбөрийн өөр нэг онцлог нь манлайллын сургалт, хамтын ажиллагаа, асуудал шийдвэрлэх чадварыг хөгжүүлэхэд чиглэдэг. Өөрөөр хэлбэл, оюутнууд зөвхөн мэргэжлийн хичээлээ судлаад зогсохгүй бусад салбарын ирээдүйн манлайлагчидтай хамт суралцдаг.
Тэтгэлгийн холбоос: https://knight-hennessy.stanford.edu/
10. Бүрэн тэтгэлэг бүх зардлыг заавал даадаггүй
Тэтгэлэг хайж буй оюутнуудын хамгийн их анхаарах ёстой зүйл бол санхүүжилтийн нөхцөл юм.
“Бүрэн тэтгэлэг” гэсэн нэртэй байсан ч хөтөлбөр бүрийн хамрах зардал өөр байдаг. Зарим нь сургалтын төлбөр болон амьжиргааны зардлыг даадаг бол заримд нь нислэг, виз, байрны барьцаа, гэр бүлийн гишүүдийн зардал багтдаггүй. Мөн тэтгэлгийн хугацаа, төгссөний дараах үүрэг харилцан адилгүй.
142
